Tegelwerk in Den Haag

Tegelwerk voor Den Haag en omgeving

Bij tegelwerk gaat de meeste tijd zitten in beslissingen die u later niet meer terugdraait: het tegelformaat, de richting van het legpatroon, de voegbreedte en de plek waar de snijstukken uitkomen. In Haagse woningen valt die afweging vaak anders uit dan in een standaard nieuwbouwbadkamer. Een Haags herenhuis heeft hoge plafonds, dus doorlopen tot bovenaan levert veel meer meters wandtegel op en een heel ander beeld dan een tegelrand die op een vaste hoogte stopt — al moet die hoogte dan wel ergens op aansluiten, bijvoorbeeld op de bovenkant van het deurkozijn. In de smalle, diepe kamers van bovenwoningen in het Valkenboskwartier maakt de legrichting van een vloertegel zichtbaar verschil voor hoe lang of hoe breed de ruimte oogt.

Wat er onder en achter de tegel zit, weegt zwaarder dan de tegel zelf, en het zijn twee losse vragen. Onder: beweegt de vloer of niet? Een houten balklaag, zoals die in de vooroorlogse bovenwoningen van het Valkenboskwartier onder badkamer en toilet ligt, veert en werkt met het seizoen mee, dus wordt eerst beoordeeld of er een stijve onderlaag en een ontkoppelende laag nodig zijn. Ligt er beton, dan is aan beweging weinig te doen, maar zit oud tegelwerk er meestal in specie en komt het er alleen hakkend uit. Achter: houdt de wand het gewicht? Een oude pleisterlaag op metselwerk kan plaatselijk loszitten en wordt daarom eerst afgeklopt, terwijl een wand van gipsplaat op stijlen, zoals die in Ypenburg veel voorkomt, minder draagt dan metselwerk, waardoor grootformaat tegels of natuursteen daar eerst een oordeel vragen over plaatdikte en stijlafstand.

In natte ruimtes bepaalt de opbouw onder de tegel of het tegelwerk in de jaren daarna heel blijft. Wij letten op het afschot richting de afvoer, op de waterdichting in de douchezone, op de kimband in de hoeken en op de plek waar een elastische kitnaad de starre voeg vervangt, want bij een houten vloer of een lange wand moet beweging ergens worden opgevangen. Ligt er vloerverwarming in de dekvloer, dan komt daar nog een beweging bij: de vloer zet uit zodra hij op temperatuur komt, dus wordt hij vóór het tegelen volgens een opstookschema doorgestookt en weer afgekoeld, en blijft er langs de wanden ruimte om die uitzetting op te vangen. Daarbij telt mee hoe snel de ruimte droogt: waar vocht lang op de voeg en op de kitnaad blijft staan, kiezen wij die materialen op wat zij te verduren krijgen en niet op de kleurkaart alleen. Welke opbouw bij uw ruimte past, hangt af van ondergrond, waterbelasting en gekozen materialen; wat nodig blijkt, wordt vooraf besproken en niet zonder akkoord uitgevoerd.

Tot slot de aanvoer, die in Den Haag een deel van de planning bepaalt. Tegels, lijm en egalisatiemortel vormen samen een flinke vracht die ergens naar binnen moet, en dat gaat zelden rechtstreeks vanaf de stoep. In Moerwijk gaat het meestal om portiekflats van vier lagen zonder lift, waar iedere zak tegellijm en iedere emmer puin over de trap gaat; is er wel een lift, dan hangt de aanvoer af van wat de VvE daarover heeft afgesproken. Bij een bovenwoning telt daarnaast de draai in het trappenhuis mee, want een pak grootformaat tegels laat zich niet buigen. Hak- en boorwerk in beton draagt in beide gevallen ver door het trappenhuis, dus stemmen wij dat af op tijden waarop het de buren het minst stoort. In het oude centrum bepalen venstertijden en parkeerruimte wanneer er geladen en gelost kan worden.

Den Haag heeft een uitgesproken woningmix: statige jaren-30 huizen in het Statenkwartier, appartementen langs de kust in Scheveningen en naoorlogse wijken daarbuiten. Aan de kust houden wij rekening met zilte zeelucht en vocht: die tasten afwerking, hout en metaal sneller aan, dus kiezen wij materialen en details die daartegen bestand zijn. In de klassieke wijken werken wij met respect voor originele details, zodat het karakter van de woning behouden blijft.